NELERLE KARŞILAŞABİLİR!

- Okul yaşına kadar alışmış olduğu düzenden farklı olarak sorumluluklarının eskisine göre daha çok olacağı yeni bir hayata adım atacak.

- Aile çevresinin dışına daha çok çıkmaya başlayarak yeni bir sosyal ortama katılacak ve bu sosyal ortamın düzenine uyum sağlayacak.

- Tanımadığı pek çok çocukla aynı ortamı paylaşacak ve onlarla etkileşim kurmak zorunda kalacak.

- Uyması gereken yeni ve farklı kurallarla karşılaşacak.

- Sosyal çevresi gelişecek, yeni arkadaşları olacak, eğleneceği ve bir şeyler öğreneceği etkinliklere katılacak, toplumsal kuralları ve toplumu öğrenecek.

- Okuma ve yazmanın, daha sonra da matematik ve diğer derslerin öğrenilmesiyle farklı beceriler geliştirecek, algısı, iletişimi, sosyal ilişkileri ve fiziksel becerileri artacak.

- Kendisinin ve çevresinin daha çok farkına varmaya başlayacak, daha önce yapmadığı farklı davranışlarda bulunacak.

- Zekasını daha etkili kullanmaya başlayacak.

- Farklı bir ortama girme, sınıfının yerini öğrenme, tanımadığı kişilerle tanışma, yemek için nereye gidilmesi gerektiğini keşfetme, yemek ve teneffüs saatlerini takip etme, ellerini yıkayacağı yeri bulma, okul kurallarını öğrenme gibi yeni gelişmelere uyum sağlaması gerekecek.

NELERE SAHİP OLMALI!

- Kendine güveni, çocuğu yeni sosyal hayatında idare edecek seviyede olmalıdır.

- Kendini değerli ve istenilen bir çocuk olarak hissedebilmelidir.

- Çocuğun okula hazırlık becerilerinin tamamlanmış olması gereklidir.

- Uyku ve dinlenme düzeni olmalı, uyku saatleri onun sağlığına ve eğitimine engel olmayacak şekilde düzenlenmelidir.

- Bir ders çalışma düzeni kurabilmesi ve bir plan ve programa göre eğitim hayatını sürdürebilmesi gerekir.

- Tek başına sorumluluklarını üstlenebilmelidir. Sorumluluk bilinci gelişmiş olmalıdır.

- Okul ile birlikte yeni girdiği düzenin kurallarına ve şartlarına uyum sağlayabilmelidir.

- Okul eşyaları ve giysilerinin; temizliği, düzeni ve korumasını sağlayabilmelidir.

- Sınıftayken ve arkadaşları arasındayken yapılan etkinliklere katılabilmeli ve kendini ifade edebilmelidir.

- Öğretmeniyle iletişim kurabilmeli, ihtiyaçlarını ifade edebilmeli ve derse katılabilmelidir.

- Ödev olarak okuldan verilen dersleri takip edebilmeli ve kendi ödevini yapma sorumluluğuna sahip olmalıdır.

- Kitap, dergi ve benzeri şeyler okuması, resim yapması, müzikle bir şekilde temas kurması, yaşına uygun sosyal etkinliklere katılması daha başarılı bir eğitim ve daha sağlıklı bir gelişim için önemlidir.

- Arkadaş edinmesi

- Okulda boş zaman etkinliklerinde arkadaşlarıyla katılmasını ve bir takım beceriler geliştirmesini gerektiren bazı oyun ve benzeri etkinliklere katılabilmeli ve kendini ifade edebilmeli

- Diğer çocuklardan veya çevreden gelebilecek zararlara karşı kendini koruyabilmeli.

NELERE DİKKAT EDİLEBİLİR!

- Ailenin okula, öğretmene ve eğitime karşı tutumu çocuk okula başlarken onu etkileyen önemli faktörlerden biridir. Bu nedenle ailenin olumlu ve yapıcı bir tutum içinde olması gereklidir.

- Çocukla ilgili diğer meselelerde olduğu gibi eğitimde de ona yardımcı olmak istiyorsak onu iyi tanımaya çalışmalı; neye ilgi duyduğunu, bilgi seviyesini, gelişim düzeyini, beceri ve zayıf noktalarını iyi bilmeliyiz.

- Her çocuğun farklı bir öğrenme ve çalışma şekli olabileceği hatırlanmalıdır.

- İlk dönemlerde öğretmen ile çocuk arasındaki etkileşim çocuğun okula alışabilmesi için önemlidir.

- Okulun ilk gününde çocuk aileden ayrılma, yeni ve bilmediği bir ortama girmesi gibi nedenlerle olumsuz tepkiler gösterebilir.Anne-baba bunu normal karşılamalı ve çocuğun alışabilmesi için onu doğru bir şekilde desteklemelidir.

- Anne-babanın duruşu ve çocuğa yansıttığı duygular onun okula başlaması üzerinde etkili olacağı için okul veya öğretmenle ilgili olumsuz bir davranış göstermemeye özen gösterilmelidir.

- Çocuğun göstereceği tepkileri dinlemeli ve anlayışla karşılamalıyız, ancak okula gitmesi konusunda kararlı davranmalıyız.

- Çocuğun okula başlaması çocuk için olduğu kadar anne-baba için de hayatlarında yeni bir dönemin başlamasıdır. Bu nedenle anne-baba da bu sürece hazır olmalıdır.

- Onu okula bıraktığınız ilk gün endişelendiğini hissederseniz, onunla konuşun ve endişesinin asıl nedenini anlamaya çalışın, daha sonra onu rahatlatın ve güven verin( her şey yolunda gidecek, bunu başarabilirsin ve okuldan sonra seni mutlaka alacağız gibi).

- Anaokuluna gitmeyen bir çocuğun ilkokula başlarken daha çok zorlanacağı unutulmamalıdır.

- Çocuğunuzu okulla ilgili olarak önceden bilgilendirin ve okulu gezdirin.

- Çocuğunuz okuldan döndükten sonra neler yaşadığını paylaşın ve öncelikle onu çok iyi bir şekilde dinleyin. Bu davranış çocuğun okula daha kolay alışmasını ve sevmesini sağlar. Mümkünse bunu her gün yapmaya çalışın. (Konuşması için ona bir kapı açın ancak onu anlatmaya zorlamayın)

- Okul eşyaları ve giysileri akşamdan hazırlanırsa sabah telaşı daha az olur ve güne başlama anne ve çocuk için daha iyi olur

- İlk günden başlayarak uyku saatleri; okul eşyalarının ve giysilerinin hazırlanması, düzenlenmesi ve korunması; ders çalışma saatleri gibi konularda çocuğunuzu bir düzene ve plana göre hareket etmeye alıştırmaya yöneltin. Ancak bunu, acele etmeden, onun hevesini kırmadan ve onun kişilik ve öğrenme şeklini anlayarak yapmak uygun olur.

- İlk derslerine başladığı andan itibaren, derslerini yapmasına yardımcı olun ama asla onun yerine derslerini yapmayın. Yavaş yavaş öğrense de, ders yaparken zorlansa da siz kendiniz onun derslerini yapmayın. Bu şekilde bir davranış çocuğun olumsuz bir ders çalışma alışkanlığı kazanmasına sebep olabilir.

- Çocuğun okula gitmesinin nedenleri toplumsallaşması ve yaşına uygun bilgi ve davranışları kazanmasıdır, bu nedenle bir şeyleri bilmediği veya yapamadığı zaman endişelenmeyin, ya da onu kınamayın; bizim görevimiz onu eleştirmek veya kınamak değil ona yardımcı olmak ve öğretmektir.

- Çocuğunuzu kimseyle karşılaştırmayın, “Şunun çocuğu şöyle de sen niye değilsin ya da yapamıyorsun” gibi karşılaştırmalar yapmayın. Çocuğunuz, okulda yaşadığı şeyleri size anlattığında onu dikkatle dinleyin ve anlamaya çalışın. Yorum yapmadan ve bir şey söylemeden önce mutlaka dinleyin. (Ancak söylediği şeylere sorgulamadan hemen inanmayın, unutmayın çocuğunuz kendi dünyasından gördüğü olayı size anlatmaktadır)

-Veli toplantılarının dışında gerekli oldukça çocuğunuzun öğretmeniyle konuşun ve bilgi alın. (Annelerin yanında babaların da bunu yapması çocuk için önemlidir)

- Çocuğun katıldığı ve size izin verilen tüm etkinlik ve kutlamalara katılmayı ihmal etmeyin.

- Hatırlayın! Başarı elde ettiği puanlar değil, gösterdiği çaba ve bir şeyler öğrenip öğrenmediğidir.

- Çocuğunuzun başarılarına dikkat edin ve mutlaka takdir edin.

- Çocuğunuzun yalışlarına ve beceremediği noktalara da dikkat edin, ancak onu incitmeden, aşağılamadan, eleştirmeden ona yardım etmenin bir yolunu arayın. Hatırlayın! Her çocuğun bir takım eksikleri vardır, zaten okula gitmelerinin ve eğitim almalarının da nedeni budur, bu yüzden endişelenmeyin ve başka çocukların başarılarına göre onu değerlendirmeyin; bizim görevimiz yargılama ve eleştirme değil onların öğrenmelerine yardımcı olmaktır. Çocuğunuzu başkalarının yanında eleştirmeyin ve kötülemeyin. Ona söylediğiniz olumsuz sözlerin sayısına ve miktarına dikkat edin

- Okuma-yazma öğrenmenin yanında kişilik ve sosyal gelişiminin, dil ve ifade gelişiminin ve ruhsal gelişiminin de çok önemli olduğunu unutmayın. Bu nedenle sadece onun derslerindeki başarılarını değerlendirerek diğer gelişimlerini göz ardı etmeyin.( Anne-babalar çocuğun dil ve sosyal gelişiminin ve ruhsal dünyasının ne durumda olduğunu hem gözlemleri aracılığıyla hem de okul ve öğretmenden aldıkları bilgilerle takip etmelidir.)

- Çocuğunuzda duygusal, ruhsal, dikkat, algı ve benzeri konularda eğitimini veya hayatını aksatan bir durumla karşılaşırsanız mutlaka bir uzmandan zaman kaybeden destek alın.

Psikolog Mesur EREZ