Yeme Bozukluğu Nedir, Etkileri Nelerdir, Nasıl Başa Çıkılır?

Yeme bozukluğu, kökeni duygusal sorunlara dayanan yeme davranışlarındaki bozukluktur. Yeme bozukluğundan yakınan kişiler yemekle ilgili saplantılara sahiptirler. Bu kişilerde; beden imajları ve kiloları, gün içerisinde ne yedikleri, ne kadar yedikleri, aldıkları besinlerin kalori değerleri gibi konular düşünce sistemlerinin önemli bir kısmını kaplar. Genelde 12-35 yaş arasında kadınlarda daha sık görülen yeme bozukluğu son yıllarda erkeklerde de çoğalmaya başlamıştır. Yeme bozukluğu Anoreksia Nevroza (aşırı zayıflık),

Bulimia Nevroza (aşırı yeme ve kusma) ve Obeziteye (aşırı kilo) sebep olan tepkisel yemek yeme bozukluğu olarak sınıflandırılır.
Anoreksia ve Bulimiadan yakınan kişiler, mükemmelliyetçi bir kişilik yapısına sahip olup, kendilerini aşırı derecede yargılarlar. Ne kadar zayıf olurlarsa olsunlar, kendilerini şişman hissederler. Yeme bozukluğu bazen farklı psikolojik rahatsızlıklarla aynı anda ortaya çıkabilir; kişilik bozukluğu, saplantılar, panik bozuklukları, madde bağımlılığı, depresyon gibi.
Yeme bozukluğu çok ciddi bir psikolojik rahatsızlıktır ve tedavi edilmezse çok ciddi psikolojik ve bedensel sorunlara sebep olabilir.

Anoreksia Nevroza (Aşırı Zayıflık)
Eğer bir kişi olması gereken normal kilonun en az %15 kadar altındaysa anoreksia nevroza teşhisi konabilir. Anoreksia nevroza olan kişiler normal kilolarında kalamazalar, çünkü yeterli derecede yemez, fazla egzersiz yapar, kimi zaman ise yediklerini kusma veya laksatif (bağırsak çalıştırıcı) ilaç kullanarak vucutlarından atmaya çalışırlar. Anoreksia Nevroza çeşitli bedensel ve psikolojik sorunlara sebep olabilir. Örneğin: menstrual period düzensizlikleri, kalsiyum eksikliğine bağlı rahatsızlıklar, deride kuruma ve sararma, ellerde ve ayaklarda üşüme hissi, kalp ritmi ve bağırsak düzensizlikleri, kansızlık, kan basıncının ve nefes ritminin düşük olması, kaslarda güçsüzlük, ağrı ve yorgunluk, sosyal ortamdan uzaklaşma, depresif ruh hali...

Bulimia Nevroza (Aşırı Yeme ve Kusma)
Bulimia Nevroza olan kişiler devamlı diyet ve egzersiz yapmalarına rağmen normal kilonun altında, normal kiloda, fazla kilolu, hatta obez bile olabilirler. Normal kilonun altında bile olsalar hiçbir zaman bir anoreksia nevroza görüntüsü olmaz. Bulimia Nevrozalı bir kişi kısa bir zaman dilimi içerisinde, yarım saat ile 2 saat arası, binlerce kalorilik besin tüketip bunu kusma veya laksatif ilaç kullanımı ile vücudundan atmaya çalışır. Yemek yediği sırada kendisini kontrolden çıkmış gibi hisseder ve bu yemek yeme krizlerini herkesten gizli tutar. Genelde yeme, kusma veya laksatif ilaç kullanımı kişiden kişiye haftada birkaç kezle, günde birkaç kez olmak üzere değişiklik gösterir. Bulimia Nevrozaya bağlı bedensel ve psikolojik sorunlar gelişebilir: kronikleşmiş boğaz ağrısı, tükürük bezlerinde, boyunda ve yüzde şişkinlik, dişlerde çürüme, mide ve bağırsak hastalıkları, kusmadan kaynaklanan potassium dengesizliğine bağlı kalp krizi riski, kaslarda yorgunluk ve kramplar, ruh halinde dalgalanmalar, depresif ruh hali...

Tepkisel Yemek Yeme Bozukluğu
Tepkisel yeme bozukluğu olan kişiler kısa zaman diliminde çok fazla besin tüketirler. Kendilerini yemek yerken kontrolden çıkmış gibi hissederler. Bulimia Nervoza’dan farklı olarak kişi aşırı yeme krizlerinin arkasından kusma veya laksatif ilaç kullanımı ile kilolarını kontrol etme yoluna başvurmaz. Tepkisel yemek yeme bozukluğu obezite, hipertansiyon, diabet, kalp ve damar rahtasızlıkları ve depresyona yol açabilir.

Yeme Bozukluğu Tedavisi
Yeme bozukluğu tedavisinde ilk adım düzenli psikoterapi yardımı ile kişinin yeme bozukluğu altında yatan duygusal sorunun bulunması, bu sorunun çözümüne yönelik çalışılmasıdır. Sağlıksız yeme davranışının tedavisinde diyetisyen ve psikoterapist iş birliği sağlanır. Kronik yeme bozukluğu vakalarında gelişen fizyolojik sorunlara müdahale açısından ise hekim kontrolü de işbirliğinin bir parçası olur.